KINO I TELEWIZJA
W ciągu roku, po pierwszej próbie braci Lumiere w
Paryżu w roku 1896, kamera filmowa pojawiła się w Rio de
Janeiro. Dziesięć lat późnej ówczesna stolica Brazylii
byłą dumna z powstania 22 kin i produkcji pierwszego
filmu brazylijskiego, autorstwa Antonio Leal. Od tego
momentu przemysł kinematograficzny zrobił duży postęp, i
mimo, iż nigdy nie był wielki, jego produkcja po latach
zdołała przyciągnąć uwagę międzynarodową.
W 1930 roku w epoce niemego kina, w Brazylii
zrealizowany został film pod reżyserią Mario Peixoto –
Limite. To praca surrealistyczna dotycząca konfliktów
spowodowanych przez ludzką kondycję i formy, które życie
napotyka i które blokują jego pełną realizację przez
człowieka. To jest film stanowiący punkt odniesienia w
historii kina brazylijskiego. W 1933r. w
przedsiębiorstwie Cinédia nakręcony został Głos
Karnawału, pierwszy film z udziałem sławnej aktorki,
śpiewaczki i tancerki Carmen Miranda. Ten film
zapoczątkował produkcję filmów zwanych chanchada -
rodzaj komedii przeważnie zawierających elementy
muzyczne ulubione przez szeroką publiczność.
Pod koniec lat 40tych brazylijska produkcja filmowa
zmieniała się w przemysł. Stworzono wtedy w São Paulo
przedsiębiorstwo Vera Cruz do produkcji filmów jakości
międzynarodowej. Zaangażowano techników za granicą i
nawet sprowadzono z powrotem do kraju Alberto Cavalcanti,
brazylijskiego filmowca o międzynarodowej sławie, do
poprowadzenia Vera Cruz.
W latach 80tych kino brazylijskie zupełnie zmieniło
sposób kręcenia filmów. Nelson Pereira dos Santos stał
się jeden z najważniejszych reżyserów Brazylii. To on
stworzył podstawy ruchu brazylijskiego nazywanego cinema
novo. Pojawili się inni reżyserzy i produkcja filmów
rosła. W 1962r. O Pagador de Promessas, pod dyrekcją
Anselmo Duarte dostał Złotą Palmę na Festiwalu Filmowym
w Cannes.
W tym okresie cinema novo wprowadziło nowe hasło
odnoszące się do brazylijskiej produkcji filmowej:
pomysł w głowie a kamera w rękach. Filmy cinema novo
były związane z problematyką krajową, od konfliktów na
wsi do kwestii społecznych w dużych miastach. Były
również dzieła, które stanowiły wersje filmowe ważnych
powieści literatury brazylijskiej.
Pod końcem lat 60ych ruch znany jako Tropikalizm
ogarnął muzykę, teatr, wszystkie środowiska artystyczne.
Kładł nacisk na przeobrażenie wszystkich wpływów
pochodzących z zagranicy w dzieło narodowe. Kino
brazylijskie przychyliło się do tej tendencji: wtedy
alegoria stała się jedną ze form wyrazu. Najbardziej
reprezentatywnym filmem Tropikalizmu była Macunaíma,
autorstwa Joaquim Pedro de Andrade. To metaforyczna
analiza charakteru brazylijskiego, wyrażona przez
narrację amazońskiego Indianina, który opuszcza dżunglę
i jedzie do dużego miasta. Film jest oparty na powieści
Mario de Andrade, wydanej w 1922r. pod tym samym
tytułem.
W tym samym okresie co “Tropikaliści”, w Sao Paulo i
Rio de Janeiro pojawiła się inna grupa reżyserów, którzy
charakteryzowali się produkcją filmową o niskich
kosztach. Ten ruch – nazywany cinema marginal (kino
marginesowe) – kręcił filmy o tematyce związanej ze
społeczeństwem marginesu. Filmy te uważa się za trudne.
W latach 80tych kina nie cieszyły się dużą
frekwencją. Po części było to związane z rosnącą
popularnością telewizji. Duża liczba kin przestała
istnieć, zwłaszcza w głębi kraju. Jednak udało się w tym
czasie nakręcić kilka dobrych filmów. Większość była
związana z tematyką polityczną. Możemy tutaj wymienić:
Godzinę Gwiazdy (1985), w reżyserii Susany Amaral, na
podstawie powieści pisarki Clarice Lispector, która
opowiada o historii młodej emigrantki z regionu
północno-wschodniego Brazylii do dużego miasta.
Brazylia jest również ważnym “producentem i
eksporterem” programów telewizyjnych, przeważnie t.zw.
telenoweli, gatunku artystycznego, który przeplata
elementy mini-seriali z melodramatami (radiowymi lub
teatralnymi).
|
